Jak podłączyć PS2 do telewizora z HDMI - kable, przejściówki i ustawienia

PS2 podłączysz do telewizora z HDMI na trzy sposoby: tanią przejściówką wpinaną w gniazdo AV Multi Out, kablem komponentowym z konwerterem lub upscalerem albo kablem RGB SCART z konwerterem SCART-HDMI. Przy dwóch pierwszych ustaw w menu konsoli wyjście Y Cb/Pb Cr/Pr, a w telewizorze tryb gry i proporcje 4:3.

Jedno gniazdo AV Multi Out i pięć rodzajów sygnału

PlayStation 2 wysyła obraz wyłącznie przez gniazdo AV Multi Out z tyłu obudowy, a rodzaj sygnału zależy od tego, jaki kabel do niego wepniesz. Konsola zna kompozyt, S-Video, RGB, komponent YPbPr i sygnał antenowy przez modulator. HDMI nie ma w tym zestawie, bo PS2 powstało w czasach telewizorów kineskopowych.

Gniazdo jest takie samo jak w pierwszym PlayStation i w PS3. Według dokumentacji społeczności PS2 Developer Wiki konsola przyjmie każdy kabel z wtyczką AV Multi z tych trzech generacji, więc stary kabel komponentowy od PS3 też zadziała. Różnice między kablami są duże i widać je od pierwszego uruchomienia.

Z tabeli wynika jedna rzecz, o której zapominają kupujący przejściówki. Sygnał progresywny 480p przechodzi tylko przez komponent, a w ograniczonym zakresie przez RGB. Kompozyt i S-Video przenoszą wyłącznie obraz z przeplotem.

Kompozyt i S-Video na start

Kabel AV z pudełka daje sygnał kompozytowy, w którym jasność i kolor płyną jednym przewodem. Obraz jest miękki, kolory zachodzą na krawędzie, a drobny tekst w grach RPG potrafi się rozmywać. Na dużym telewizorze te wady widać wyraźniej niż na kineskopie, dla którego kabel projektowano.

Europejskie konsole miały w zestawie także kostkę z wtykiem SCART. Wiele osób zakłada, że skoro jest SCART, to jest i RGB. Tak nie jest. Według opisu akcesoriów PS2 w Wikipedii ta przejściówka przenosi tylko kompozyt i stereo, więc nie poprawia jakości względem żółtego wtyku.

S-Video rozdziela jasność od koloru i daje wyraźnie ostrzejszy obraz. Problem w tym, że nowe telewizory prawie nie mają już takiego wejścia. S-Video ma dziś sens głównie z konwerterem lub upscalerem, który je obsługuje, albo przy starym telewizorze CRT.

Komponent YPbPr i tryb 480p w części gier

Kabel komponentowy przesyła obraz trzema przewodami (Y, Pb, Pr) i jako jedyny pozwala na tryb 480p oraz 1080i w grach, które je obsługują. Zanim go podłączysz, zmień jedno ustawienie. Uruchom konsolę bez płyty, wejdź w System Configuration i w pozycji Component Video Out wybierz Y Cb/Pb Cr/Pr zamiast RGB.

Bez tej zmiany obraz przez komponent bywa zielony, różowy albo go nie ma. Ten objaw powtarza się w pytaniach użytkowników na forach od dwudziestu lat i niemal zawsze kończy się na tym samym przełączniku. Najwygodniej ustawić opcję na zwykłym kablu AV z pudełka, a dopiero potem przepiąć konsolę na komponent.

Tryb progresywny nie działa w całym systemie. Włącza się go osobno w każdej grze. W części tytułów trzeba przytrzymać przyciski X i trójkąt podczas uruchamiania, w innych przełącznik jest w opcjach obrazu, jak w Resident Evil 4. Nieliczne gry, na przykład amerykańskie wydanie Burnout 3, wykrywają kabel same.

Większość biblioteki PS2 i tak działa w 480i lub 576i. Najmocniejszym przykładem obsługi wyższych trybów jest Gran Turismo 4. Według użytkowników forum GTPlanet wersja NTSC oferuje 480p i 1080i, a wersja PAL tylko 576i. Europejskie wydania ogólnie rzadziej mają tryb 480p, więc przed zakupem kabla dla konkretnej gry dobrze jest sprawdzić jej wydanie. Region rozpoznasz po kodzie katalogowym na pudełku.

RGB przez SCART, czyli europejski wariant

Kabel Euro AV (SCPH-10142) przesyła przez SCART sygnał RGB, a przy okazji kompozyt i dźwięk stereo. W rozdzielczości 576i daje obraz porównywalnie ostry z komponentem, a na kineskopowym telewizorze z SCART-em jest to najprostszy dobry zestaw bez żadnych przejściówek. W menu konsoli opcja Component Video Out musi wtedy wskazywać RGB.

Kłopot polega na tym, że gniazdo SCART zniknęło z większości nowych telewizorów. Zostają dwie drogi. Pierwsza to konwerter SCART-HDMI, który zamienia sygnał bez poprawiania obrazu. Druga to upscaler z wejściem SCART, który obraz przetwarza.

RGB ma jedno ograniczenie w trybach wyższych niż 576i. Według Wikipedii PS2 może przesłać 480p przez SCART tylko w trybie RGsB (synchronizacja na kanale zielonym), a to bywa źródłem problemów z monitorami i z upscalerami SCART-HDMI. Jeśli w kolekcji masz dużo gier z trybem 480p, komponent jest pewniejszą drogą.

Przejściówka HDMI czy upscaler?

Tania przejściówka PS2-HDMI to mały konwerter wpinany w gniazdo AV Multi Out, zasilany zwykle z portu USB konsoli. Zamienia sygnał analogowy na cyfrowy, ale nie zmienia rozdzielczości i nie poprawia obrazu. Większość takich adapterów korzysta z sygnału komponentowego, więc wymaga ustawienia Y Cb/Pb Cr/Pr.

Z tanimi modelami są dwa znane kłopoty. Firma Electron Shepherd, producent konkurencyjnego adaptera, opisuje egzemplarze, które mimo wtyczki pomijają kanały komponentowe i dają obraz jakości kompozytu. Źródło nie jest neutralne, ale objaw łatwo rozpoznać po rozmytych krawędziach i kolorach wychodzących poza kontury. Drugi kłopot leży po stronie telewizora. Część modeli nie przyjmuje przez HDMI sygnału 480i lub 576i i pokazuje czarny ekran, choć ten sam adapter działa na innym odbiorniku.

Upscalery to osobna klasa urządzeń, a w świecie retro najczęściej pojawiają się nazwy RetroTINK i OSSC. Najprostsze z nich podwajają linie obrazu. Według ConsoleMods Wiki RetroTINK 2X przetwarza sygnał z opóźnieniem poniżej 100 mikrosekund, ale gry w 480i obsługuje metodą bob, przy której obraz lekko migocze. Pełne skalery, takie jak RetroTINK 5X Pro i modele 4K, stosują przeplot adaptacyjny i radzą sobie z 480i znacznie lepiej.

Tryb gry, proporcje obrazu i 50 czy 60 Hz

Pierwsze ustawienie w telewizorze to tryb gry, który wyłącza lub skraca przetwarzanie obrazu i w ten sposób zmniejsza opóźnienie. Przy okazji wyłącz wygładzanie ruchu i redukcję szumów. Przy sygnale 480i potrafią one jeszcze bardziej rozmyć obraz.

Drugie ustawienie to proporcje. Zdecydowana większość gier na PS2 ma obraz w proporcjach 4:3, a nowy telewizor domyślnie rozciąga go na cały panel 16:9. Postacie robią się wtedy szersze, a interfejs ucieka do krawędzi. Wybierz w menu telewizora tryb 4:3 lub oryginalny. Część gier ma w opcjach tryb panoramiczny i tylko w nich rozciąganie jest zamierzone.

Trzecia sprawa dotyczy europejskich wydań. Gry PAL działają w 50 Hz, a według poradnika 3rd Voice Gaming niedopracowane konwersje były przez to około 17% wolniejsze od wersji NTSC i miały czarne pasy u góry i u dołu. Część gier PAL pyta przy starcie o tryb 60 Hz. Użytkownicy forów o grach retro zgodnie piszą, że w PS2 taki tryb przełącza wyjście na NTSC, więc stary telewizor kineskopowy bez obsługi NTSC może pokazać obraz czarno-biały. Nowe telewizory przyjmują przez konwerter oba warianty.

Opóźnienie obrazu i koszt przeplotu

Opóźnienie przy PS2 na nowym telewizorze bierze się głównie z usuwania przeplotu. Sygnał 480i i 576i składa się z półobrazów, które telewizor musi złożyć w całość, zanim wyświetli klatkę. Każdy odbiornik robi to inaczej, a im staranniej, tym zwykle dłużej.

ConsoleMods Wiki opisuje ten kompromis wprost. Przy sygnale z przeplotem nie da się mieć jednocześnie niskiego opóźnienia i doskonałej jakości. Line doubler w rodzaju RetroTINK 2X czy OSSC nie dodaje opóźnienia, ale obraz drga. Pełny skaler daje stabilny obraz, a opóźnienie zależy od wybranego trybu bufora.

Najbardziej odczuwają to gry rytmiczne i bijatyki. W grze przygodowej czy RPG kilkadziesiąt milisekund przechodzi niezauważone. W Guitar Hero każde przesunięcie słychać od razu.

Który zestaw wybrać do swojego telewizora?

Wybór zależy od dwóch rzeczy: wejść w telewizorze i tego, w co grasz. Gdy masz nowy telewizor tylko z HDMI i wracasz do PS2 od święta, wystarczy przejściówka HDMI plus ustawienie Y Cb/Pb Cr/Pr. Koszt jest niski, a obraz będzie wyraźnie lepszy od kompozytu, choć nie idealny.

Gdy kolekcja opiera się na grach z trybem 480p, najczęściej amerykańskich, sprawdza się kabel komponentowy z upscalerem albo line doublerem, który przepuszcza 480p bez zmian. Telewizory z wejściem komponentowym zdarzają się już rzadko, ale jeśli twój je ma, kabel wystarczy sam.

Przy kolekcji europejskich gier w 576i i oczekiwaniu najlepszego obrazu najwięcej daje RGB SCART z pełnym skalerem obsługującym przeplot adaptacyjny. To najdroższa droga i ma sens dopiero przy regularnym graniu. Najtańsza dobra opcja pozostaje niezmienna od lat. Stary telewizor kineskopowy z SCART-em i kabel RGB dają obraz bez opóźnień i bez żadnych konwerterów.

PS2 slim i reszta zestawu

Model slim, od serii SCPH-70000, ma to samo gniazdo AV Multi Out o tym samym układzie styków, więc wszystkie opisane kable działają tak samo jak w dużym PS2. Slim ma wbudowaną kartę sieciową i port podczerwieni do pilota DVD, a seria SCPH-90000 przeniosła zasilacz do wnętrza obudowy.

Przy podłączaniu slima zwróć uwagę na miejsce. Przejściówka HDMI wystaje z tyłu kilka centymetrów i przy ciasnej szafce potrafi wyginać gniazdo. Krótki przedłużacz albo kabel zamiast sztywnej kostki zmniejsza ryzyko uszkodzenia.

Obraz to połowa powrotu. Stare pady po latach w szufladzie często wymagają czyszczenia, a o tym, jak je przygotować i podłączyć także do nowszego sprzętu, piszemy w poradniku o konserwacji padów PS1 i PS2. Zapisy trzymasz na karcie 8 MB, więc przed pierwszą sesją sprawdź stan karty pamięci PS2. Krótką listę kontrolną przed pierwszym uruchomieniem znajdziesz w tekście o powrocie do retro, a przegląd całej epoki na stronie generacji PS2.