Pady PS1/PS2 dzisiaj — konserwacja i podłączenie do nowego sprzętu

Konserwacja padów PS1 i PS2 sprowadza się zwykle do rozkręcenia obudowy wkrętakiem PH0, przetarcia ścieżek izopropanolem o stężeniu minimum 90% i umycia gumowych membran - całość zajmuje około pół godziny. Do komputera podłączysz je przejściówką USB, a do PS4 i PS5 konwerterem z listą wspieranych konsol, na przykład Brook albo Raphnet.

Oryginalne pady PS1 i PS2 są konstrukcyjnie proste i w większości egzemplarzy wymagają dziś tylko czyszczenia styków oraz membran. Do komputera podłączysz je przez przejściówkę USB, a do nowszych konsol przez konwerter - pod warunkiem, że ominiesz najtańsze adaptery, które dodają opóźnienia i gubią precyzję analogów. Poniżej kompletna procedura konserwacji i sprawdzone drogi podłączenia.

Trzy pady, trzy epoki

Cyfrowy pad PS1 z 1994 roku nie ma drążków i jest niemal niezniszczalny. DualShock z 1997 roku dodał dwa analogi i wibracje. DualShock 2, standard ery PS2, wygląda prawie identycznie, ale większość jego przycisków jest naciskowa - gra odczytuje siłę wciśnięcia, nie tylko sam fakt.

Ta ostatnia cecha ma znaczenie przy emulacji. Tytuły pokroju Metal Gear Solid i części wyścigów korzystają z poziomów nacisku, a tanie przejściówki przekazują wyłącznie stan wciśnięty/zwolniony. Jeśli zależy ci na pełnej zgodności, dobór adaptera jest równie ważny jak stan samego pada. Pierwszy DualShock bywa też mylony z wcześniejszym modelem Dual Analog, który w europejskiej wersji nie miał wibracji - sprawdzaj oznaczenia na obudowie, nie tylko zdjęcia.

Wiek robi swoje w przewidywalny sposób. Brudzą się ścieżki pod przyciskami, guma membran traci sprężystość, a kabel przeciera się przy wtyczce. Wszystko poza kablem naprawisz bez lutownicy. Trzy konstrukcje łączy przy tym to samo złącze, więc przejściówki i akcesoria traktują je niemal identycznie.

Czyszczenie wnętrza krok po kroku

Potrzebujesz wkrętaka krzyżowego PH0, izopropanolu o stężeniu minimum 90%, patyczków i odrobiny cierpliwości. Całość zajmuje około pół godziny na pada. Przy pierwszej rozbiórce sfotografuj ułożenie przycisków i krzyżaka, bo składanie bywa trudniejsze niż demontaż.

1. Wykręć śruby z tyłu obudowy i unieś tylną pokrywę, trzymając pada przyciskami do dołu, żeby nic nie wypadło.
2. Wyjmij gumowe membrany i umyj je letnią wodą z kroplą płynu do naczyń. Przed montażem muszą być zupełnie suche.
3. Ścieżki na płytce i styki przetrzyj patyczkiem lekko zwilżonym izopropanolem. Nie trzyj mocno i nie używaj rozpuszczalników - ścieżki węglowe łatwo uszkodzić.
4. Umyj przyciski i obudowę osobno, wysusz wszystko i złóż pada w odwrotnej kolejności.

Na drążkach nie stosuj żadnych smarów. Dryfujący analog ostrożnie przedmuchaj i przetrzyj osie potencjometrów izopropanolem. Mocno zużytego mechanizmu domowym sposobem nie uratujesz - pomoże serwis albo dawca części. Przy mocno zażółconej obudowie odpuść agresywne wybielanie. Preparaty z nadtlenkiem potrafią zostawić smugi, a zwykłe mycie i akceptacja patyny są bezpieczniejsze.

Typowe usterki starych padów

Niedziałający lub wymagający siły przycisk to niemal zawsze zabrudzona ścieżka albo zmęczona membrana. Czyszczenie załatwia pierwszy przypadek, wymiana membran na nowe zamienniki - drugi. Komplet membran kosztuje grosze i jest szeroko dostępny. Luz na krzyżaku i piszczące przyciski zwykle ustępują po samym czyszczeniu i wymianie membran, bez żadnych dodatkowych części.

Gubienie połączenia przy poruszaniu kablem wskazuje na przełamane żyły przy wtyczce lub przy wejściu do obudowy. Naprawa wymaga lutowania i skrócenia przewodu - zadanie proste dla serwisu, ryzykowne na pierwszej lutownicy w życiu.

Martwe wibracje to zwykle przerwany przewód silniczka albo zimny lut na płytce. Silniczki same w sobie psują się rzadko, więc i tu rachunek za naprawę jest niski.

Podłączenie do PC i nowszych konsol

Najpopularniejsza droga to przejściówka z wtyczki pada na USB. Różnice między adapterami są ogromne. Markowe konwertery (na przykład Brook albo Raphnet) mają niskie opóźnienia, obsługę wibracji i przycisków naciskowych, a bezimienne najtańsze potrafią dodawać opóźnienie i zawężać zakres analogów. Po podłączeniu pad działa jak zwykły kontroler USB i skonfigurujesz go w każdym emulatorze. Działanie zweryfikuj testerem padów w przeglądarce - analogi powinny zataczać pełny okrąg, a przyciski reagować bez podwójnych kliknięć.

Na PS4 i PS5 oryginalnych padów nie podłączysz bezpośrednio - potrzebny jest konwerter deklarujący obsługę konkretnej konsoli, a zgodność i tak bywa zależna od gry. Przed zakupem sprawdź u producenta listę wspieranych urządzeń i dostępność aktualizacji oprogramowania. Konwertery bywają aktualizowane pod nowe wersje systemów konsol, więc model z aktywnym wsparciem to bezpieczniejszy wybór.

Do grania na oryginalnym sprzęcie niczego nie potrzebujesz - PS2 przyjmuje pady z PS1, a cała reszta to kwestia stanu technicznego. Pamiętaj tylko, że gry sterowane analogowo wymagają DualShocka lub nowszego pada - cyfrowy model z 1994 roku ich nie obsłuży. Kompletując zestaw, zajrzyj też do poradnika o karcie pamięci PS2.

Zakup używanego pada

Rynek od lat zalewają podróbki DualShocka 2, często sprzedawane jako oryginały. Zwróć uwagę na wagę (podróbki są wyraźnie lżejsze), jakość gumy na analogach, fakturę tworzywa i krój napisów na obudowie. W środku oryginał ma schludną płytkę z oznaczeniami Sony - fotografia wnętrza z ogłoszenia mówi więcej niż opis.

Przy odbiorze sprawdź każdy przycisk, pełne okręgi obu drążków i wibracje w dowolnej grze, która ich używa. Ślady po rozkręcaniu nie przekreślają zakupu - dobrze wyczyszczony pad bywa lepszy od nietkniętego - ale powinny obniżać cenę. Pad kupowany na odległość odbieraj z opcją zwrotu, bo część wad, jak drift czy martwe wibracje, wychodzi dopiero po godzinie grania. Ceny zadbanych oryginałów od lat rosną, a rzadsze kolory obudów znikają z rynku najszybciej.

O tym, dlaczego te kontrolery wciąż budzą emocje, piszemy w legendach PlayStation. Biblioteki obu generacji przeglądniesz na stronach PS1 i PS2.

Częste pytania

Czy pad z PS1 działa na PS2?

Tak, PS2 obsługuje kontrolery z PS1, łącznie z pierwszym DualShockiem. Wyjątkiem są gry wymagające przycisków naciskowych - do nich konieczny jest DualShock 2.

Czy DualShock 2 działa na PC?

Tak, przez przejściówkę USB. Pełną funkcjonalność - wibracje i przyciski naciskowe - zapewniają tylko lepsze konwertery. Najtańsze adaptery przekazują jedynie podstawowe wejścia.

Czym czyścić gumowe membrany przycisków?

Letnią wodą z odrobiną płynu do naczyń, miękką szmatką, bez szorowania. Rozpuszczalniki i stężony alkohol usztywniają gumę - membrany mają pozostać elastyczne, bo to one odpowiadają za klik.