Komplet czy sama płyta — z czego składa się CIB i jak ocenić stan

Komplet, w ogłoszeniach opisywany jako CIB (complete in box), to pudełko z oryginalnymi drukami, instrukcja i płyta - na PS1 w pudełku jewel case, na PS2 w etui formatu DVD. Sama płyta pozwala zagrać, ale dla kolekcjonera to zupełnie inny egzemplarz i inna półka cenowa. Zanim kupisz albo wystawisz grę, ustal dokładnie, co wchodzi w skład kompletu konkretnego wydania.

Z czego składa się komplet na PS1?

Gry na pierwsze PlayStation sprzedawano w jewel case - takim samym pudełku jak albumy muzyczne. Komplet to przezroczyste etui, tylna wkładka z opisem, instrukcja i płyta. W większości wydań instrukcja pełni podwójną rolę. Jej pierwsza strona to jednocześnie okładka widoczna przez front pudełka, więc brak instrukcji oznacza także brak frontu.

Wydania wielopłytowe mają grubsze etui i wszystkie nośniki muszą być na miejscu - Final Fantasy VII w wersji PAL to trzy płyty i egzemplarz bez którejkolwiek z nich kompletem nie jest. Do części gier dodawano karty rejestracyjne, płyty demo i ulotki. Nie każdy liczy je do CIB, ale podnoszą atrakcyjność egzemplarza.

Zdarzają się także wydania w grubszych etui mieszczących kilka płyt oraz edycje z płytą demo w osobnej kopercie. Spis zawartości często znajdziesz na tylnej wkładce - to pierwszy punkt kontroli kompletności przy zakupie.

Z czego składa się komplet na PS2?

PS2 przeszło na etui w formacie DVD - plastikowe pudełko z papierową okładką wsuniętą pod przezroczystą warstwę oraz instrukcją w zaczepach. Komplet to etui z oryginalną okładką, instrukcja i płyta. Niektóre wydania miały dodatkowe płyty z materiałami albo wkładki, o których wspomina spis zawartości - sprawdź go przed oceną kompletności.

Polski rynek był w czasach PS2 oficjalnie obsługiwany, więc obok importów z innych krajów PAL spotkasz wydania z polską okładką i instrukcją. Ustal, którą wersję zbierasz, bo wymieszanie wariantów utrudni późniejszą wycenę i porównywanie egzemplarzy między sobą.

Wznowienia Platinum mają przy tym własne okładki i instrukcje. Mieszanie druków wydania premierowego z budżetowym tworzy składak, nawet jeśli każdy element z osobna jest oryginalny.

Pudełko wymienisz, druków nie

Jewel case i etui DVD to standardowe, produkowane do dziś opakowania. Pęknięte etui możesz wymienić na nowe bez szkody dla wartości - pod warunkiem, że zachowasz wszystkie oryginalne druki, czyli okładkę, tylną wkładkę i instrukcję. To one, razem z płytą, stanowią o kolekcjonerskiej wartości egzemplarza.

Uważaj za to na reprodukcje. Rynek pełen jest drukowanych domowym sposobem okładek i wkładek, które uczciwy sprzedawca oznacza, a nieuczciwy przemilcza. Porównaj papier i jakość druku z pewnym oryginałem, a przy zakupie zapytaj wprost, czy wszystkie druki są fabryczne.

Zniszczone oryginalne druki zatrzymaj nawet wtedy, gdy dokupisz ładniejszy egzemplarz. Uczciwie opisany oryginał w słabym stanie znajdzie nabywcę szybciej niż najlepsza reprodukcja - i nie naraża cię na zarzut wprowadzenia kupującego w błąd.

Jak ocenić stan płyty?

Obejrzyj obie strony nośnika pod światło. Na płytach CD z PS1 groźniejsze od rys na spodzie są uszkodzenia od strony nadruku - warstwa danych leży tuż pod etykietą i głębokie zadrapanie z tej strony potrafi trwale uszkodzić grę. W płytach DVD z PS2 dane siedzą w środku sklejonego nośnika, więc liczą się głównie rysy spodu. Ta różnica wynika z budowy. DVD to dwie sklejone warstwy poliwęglanu, a CD ma dane tuż pod cienkim lakierem etykiety.

Drobne, włoskowate rysy zwykle nie przeszkadzają w odczycie, głębokie i promieniste - często tak. Najlepszy test to uruchomienie gry i wczytanie kilku różnych etapów. Rysy spodu da się usunąć maszynowo w serwisie, uszkodzeń warstwy z nadrukiem nie naprawi nic.

Obejrzyj też okolice otworu. Promieniste pęknięcia od zbyt mocnego wyciskania płyty z zatrzasku powiększają się z czasem i potrafią zakończyć żywot nośnika. Przy wysyłce zabezpiecz płytę tak, żeby nie przemieszczała się luzem po pudełku.

Jak ocenić stan papieru i pudełka?

Papier zdradza historię egzemplarza. Sprawdź wyblaknięcie grzbietu (ślad po słońcu), zagniecenia okładki, ślady zalania i falowanie kartek instrukcji, rdzawe zszywki, podpisy flamastrem i pieczątki wypożyczalni. Naklejek cenowych nie zrywaj na sucho, bo zabierzesz ze sobą warstwę druku.

W opisach przyjęło się kilka umownych poziomów - od egzemplarza idealnego, przez bardzo dobry (drobne ślady używania) i dobry (przetarcia, ale komplet), po dostateczny (uszkodzenia lub braki). Skala jest nieformalna i każdy rozumie ją inaczej, dlatego zdjęcia znaczą więcej niż przymiotniki.

Przy sprzedaży opisuj wady uczciwie i pokazuj zdjęcia własnego egzemplarza, w tym grzbietu i środka instrukcji. Przy zakupie żądaj tego samego. Dlaczego pudełka w ogóle mają znaczenie, tłumaczymy w tekście o grach w pudełkach, a kolejne poradniki znajdziesz w dziale dla kolekcjonerów.

Częste pytania

Czy wymiana pękniętego pudełka obniża wartość gry?

Nie, jeśli zachowasz oryginalne druki. Jewel case i etui DVD to standardowe opakowania bez cech oryginału. O wartości decydują okładka, wkładki, instrukcja i płyta.

Co oznacza „sama płyta” w ogłoszeniu?

Egzemplarz bez pudełka i instrukcji, zwykle najtańsza forma gry. Do grania wystarcza, ale sprawdź, czy kod na płycie zgadza się z tytułem i z regionem twojej konsoli.

Czy gra w folii to zawsze lepszy zakup niż komplet?

Niekoniecznie. Egzemplarze foliowane wtórnie wyglądają jak fabryczne, a samej folii nie da się jednoznacznie uwierzytelnić. Pewny, zadbany komplet bywa bezpieczniejszym wyborem niż niepewna folia.