15 gier z PS2, które zasługują na drugie życie

Na drugie życie zasługuje piętnaście gier z PS2 o różnym charakterze - między innymi Ico, Shadow of the Colossus, Silent Hill 2, Metal Gear Solid 3, Final Fantasy X, Resident Evil 4 i GTA: San Andreas. Zestawienie obejmuje też wyścigi Burnout 3 i Gran Turismo 4 oraz platformówki Jak and Daxter i Ratchet & Clank.

Biblioteka pełna osobowości

Piętnastka z tego zestawienia to wybór redakcyjny, a nie tabela wyników sprzedaży. Każda pozycja pokazuje inny sposób myślenia o grze - od kameralnej przygody po otwarty świat i zręcznościowe wyścigi. Kolejność nie oznacza oceny.

Skala tej biblioteki robi wrażenie także dziś. PlayStation 2 trafiła do sklepów w Japonii 4 marca 2000 roku, a w Europie 24 listopada 2000 roku. Konsola sprzedała się w 160 milionach egzemplarzy, a na jej płytach ukazało się ponad 4000 gier. Sony zakończyło produkcję dopiero w styczniu 2013 roku, a ostatnia gra, Pro Evolution Soccer 2014, trafiła do brytyjskich sklepów w listopadzie 2013 roku.

Z takiej liczby tytułów da się ułożyć dziesiątki różnych list. Ta zbiera gry, które wciąż mają coś do powiedzenia o projektowaniu. Ico i Shadow of the Colossus pokazały, że gra może opowiadać ciszą. Silent Hill 2 zbudował strach z otoczenia, a nie z potworów. Katamari Damacy udowodniło, że absurdalny pomysł potrafi unieść całą grę.

Różne są też dzisiejsze losy tych tytułów. Część dostała pełne remaki, część odświeżone wersje na PS4, a dwie gry z listy da się legalnie uruchomić wyłącznie na oryginalnym sprzęcie. O tym, gdzie zagrać w każdą z nich, piszemy w osobnej sekcji. Szersze tło epoki znajdziesz na stronie generacji PS2.

Polski gracz z początku wieku znał tę bibliotekę trochę inaczej niż Amerykanin. Europejskie premiery przychodziły z opóźnieniem, czasem kilkumiesięcznym, a niektóre gry nie dotarły do nas wcale.

Piętnaście powrotów

Pierwsza piątka to gry z lat 2001-2005, które zbudowały renomę PS2 jako konsoli dla opowieści. Dwie z nich stworzył zespół Fumito Uedy, a trzy kolejne należą do najbardziej rozpoznawalnych serii Konami i Square.

1. Ico

Ico - współpraca budowana gestami. Gra Sony Computer Entertainment Japan w reżyserii Fumito Uedy ukazała się w Ameryce Północnej 25 września 2001 roku, a w Europie dopiero 22 marca 2002 roku. Do 2009 roku sprzedała się w około 700 tysiącach egzemplarzy, czyli skromnie jak na swoją późniejszą legendę. Więcej na stronie gry Ico.

2. Shadow of the Colossus

Shadow of the Colossus - monumentalna skala i cisza. Duchowy następca Ico od tego samego zespołu trafił do europejskich sklepów 17 lutego 2006 roku, kilka miesięcy po premierze w USA. Gra dostała remake od Bluepoint Games na PS4 w 2018 roku. Szczegóły na stronie Shadow of the Colossus.

3. Silent Hill 2

Silent Hill 2 - niepokój zapisany w otoczeniu. Team Silent z Konami wydał grę we wrześniu 2001 roku, a Europa dostała ją 23 listopada 2001 roku w rozszerzonej edycji Director's Cut. Oryginał sprzedał się w ponad 1,3 miliona egzemplarzy. Polska ma z tą grą szczególny związek, o czym niżej.

4. Metal Gear Solid 3

Metal Gear Solid 3 - skradanie w dziczy. Snake Eater ukazał się w Ameryce Północnej 17 listopada 2004 roku, a w Europie 4 marca 2005 roku. Do marca 2010 roku sprzedał się w ponad 4 milionach egzemplarzy. Wersja rozszerzona Subsistence dotarła do Europy w październiku 2006 roku.

5. Final Fantasy X

Final Fantasy X - podróż i turowa walka. Japońska premiera odbyła się 19 lipca 2001 roku, europejska dopiero 24 maja 2002 roku. Pierwszego dnia w Japonii Square wysłało do sklepów ponad 2,14 miliona egzemplarzy, a wersja na PS2 przekroczyła z czasem 8 milionów sprzedanych kopii.

Styl, prędkość i walka

Pozycje od 6 do 10 pochodzą z lat 2004-2006 i reprezentują dojrzałą fazę PS2, gdy twórcy znali już sprzęt na wylot. Łączy je wyrazisty styl, od malarskiej grafiki Okami po ponad 721 samochodów w Gran Turismo 4.

6. Okami

Okami - przygoda z malarskim pomysłem. Clover Studio wydało grę w 2006 roku, a jej wersja HD trafiła na PS4 12 grudnia 2017 roku. Na The Game Awards 2024 zapowiedziano kontynuację, którą reżyseruje Hideki Kamiya w nowym studiu Clovers, a wyda Capcom.

7. Katamari Damacy

Katamari Damacy - toczenie świata w kulę. Gra Namco ukazała się w Japonii w marcu 2004 roku, a w Ameryce Północnej we wrześniu. W Europie nigdy nie wyszła na PS2, choć kolejne części serii do nas dotarły. Polscy gracze mogą legalnie nadrobić oryginał w odświeżonej wersji Katamari Damacy Reroll, wydanej na PS4 20 listopada 2020 roku.

8. Burnout 3

Burnout 3: Takedown - wyścigi na granicy ryzyka. Criterion Games wydało grę pod szyldem Electronic Arts 10 września 2004 roku w Europie. Oficjalne serwery online EA wyłączyło w kwietniu 2010 roku, a gra nigdy nie dostała remastera.

9. Gran Turismo 4

Gran Turismo 4 - cierpliwość za kierownicą. Polyphony Digital wydało grę w Europie 9 marca 2005 roku z ponad 721 samochodami od 80 producentów i 51 trasami. Do marca 2016 roku wysłano do sklepów 11,76 miliona egzemplarzy.

10. Devil May Cry 3

Devil May Cry 3 - walka jako sztuka. Capcom wydał grę w Europie 25 marca 2005 roku, a edycję Special Edition w 2006 roku. Obie wersje łącznie sprzedały się w ponad 2,3 miliona egzemplarzy. Na PS4 gra trafiła 13 marca 2018 roku w ramach Devil May Cry HD Collection.

Akcja, platformy i wielki świat

Ostatnia piątka zestawienia to gry, które ustawiły standardy całych gatunków na kolejną dekadę. Wśród nich jest najlepiej sprzedająca się gra na PS2, GTA: San Andreas, z wynikiem 17,33 miliona egzemplarzy.

11. Resident Evil 4

Resident Evil 4 - napięcie w każdej potyczce. Gra zadebiutowała na GameCube w styczniu 2005 roku, a wersja na PS2 trafiła do Europy 4 listopada 2005 roku z dodatkowym rozdziałem Separate Ways o Adzie Wong. Remake ukazał się 24 marca 2023 roku na PS4 i PS5. Szczegóły na stronie Resident Evil 4.

12. Prince of Persia

Prince of Persia: The Sands of Time - akrobatyka i cofanie błędów. Ubisoft wydał grę w 2003 roku. Remake zapowiedziany w 2020 roku przechodził kolejne opóźnienia i zmianę studia, a w styczniu 2026 roku został anulowany w ramach restrukturyzacji Ubisoftu.

13. Jak and Daxter

Jak and Daxter - platformowa wyprawa. Naughty Dog wydał grę w grudniu 2001 roku, a jej otwarty świat bez ekranów ładowania był wtedy wzorem dla platformówek. Na PS4 wróciła w 2017 roku jako wydanie cyfrowe. Więcej na stronie Jak and Daxter.

14. Ratchet & Clank

Ratchet & Clank - pomysłowy arsenał. Insomniac Games wydało grę w Europie 8 listopada 2002 roku z 36 brońmi i gadżetami. Seria ma osobną stronę Ratchet & Clank, a reinterpretacja na PS4 ukazała się w 2016 roku.

15. GTA San Andreas

GTA: San Andreas - wielki świat i swoboda. Rockstar North wydał grę w Europie 29 października 2004 roku. Z wynikiem ponad 17,3 miliona egzemplarzy to najlepiej sprzedająca się gra w historii PS2. Odświeżoną wersję przyniosła w 2021 roku kolekcja The Trilogy - The Definitive Edition.

Gdzie zagrać w te gry dzisiaj?

Z piętnastu gier z listy jedenaście ma wersję na PS4 lub PS5, jako remake, remaster albo cyfrowe wydanie oryginału. Burnout 3: Takedown i Gran Turismo 4 nie dostały żadnej nowej wersji na konsole PlayStation, więc legalnie zagrasz w nie wyłącznie z oryginalnej płyty na PS2. Ico zatrzymało się na wersji HD dla PS3, a Prince of Persia: The Sands of Time stracił szansę na nowe wydanie po anulowaniu remaku.

Pełne remaki mają cztery tytuły. Silent Hill 2 odtworzyło krakowskie Bloober Team. Gra ukazała się na PS5 8 października 2024 roku, w cztery dni przekroczyła milion sprzedanych egzemplarzy, a do stycznia 2026 roku ponad 5 milionów. To jeden z największych sukcesów polskiego studia w historii. Metal Gear Solid Delta: Snake Eater od Konami trafił na PS5 28 sierpnia 2025 roku i w pierwszej dobie przekroczył milion sprzedanych kopii. Resident Evil 4 doczekał się remaku w 2023 roku, a Shadow of the Colossus już w 2018 roku.

Remastery i odświeżone wydania na PS4 obejmują Final Fantasy X HD Remaster z maja 2015 roku, Okami HD z grudnia 2017 roku, Katamari Damacy Reroll z listopada 2020 roku, Devil May Cry HD Collection z marca 2018 roku oraz GTA: San Andreas w kolekcji The Definitive Edition z 2021 roku. Jak and Daxter wrócił w 2017 roku jako cyfrowe wydanie oryginału. Ratchet & Clank ma reinterpretację z 2016 roku, a emulację oryginału z PS2 zapowiedziano na czwarty kwartał 2026 roku. Metal Gear Solid 3 jest też dostępny w Master Collection Vol. 1 z 2023 roku, wydanej między innymi na PS4 i PS5.

Wybór wersji zależy od tego, czego szukasz. Gdy liczy się historia i atmosfera, remake Silent Hill 2 albo Resident Evil 4 to najwygodniejsza droga. Gdy chcesz poczuć oryginalny rytm, wybierz remaster lub emulację. Gdy masz tylko PS5, a zależy ci na Ico, zostaje oryginalna płyta i PS2 albo wersja HD z 2011 roku na PS3. Pozostałe tytuły generacji zebraliśmy w zestawieniu najlepszych gier na PS2.

Nie każda gra potrzebuje tego samego remaku

Części gier z tej listy wystarczy poprawiona czytelność obrazu i dostępność na nowszym sprzęcie. W innych największą przeszkodą jest kamera, sterowanie albo brak opcji dostępności. Dobra nowa wersja zachowuje rytm oryginału, zamiast wyrównywać wszystkie gry do jednego wzorca.

Burnout 3: Takedown i Gran Turismo 4 to dobre przykłady pierwszej grupy. Mechanika obu gier zestarzała się zaskakująco łagodnie. Wyścigi Criterion nadal bronią się szybkością i czytelnością kolizji, a Gran Turismo 4 zawartością. Brakuje im rozdzielczości i możliwości kupienia gry na współczesnej konsoli, a nie przebudowy.

Silent Hill 2 i Resident Evil 4 pokazują drugą drogę. Sterowanie z 2001 i 2005 roku zniechęca dziś nowych graczy, a sukces sprzedażowy obu remaków pokazuje, że przebudowa od zera miała sens. Remake Silent Hill 2 opowiada tę samą historię co oryginał, tylko w nowej oprawie i z nowym sterowaniem.

Najtrudniejszy przypadek to gry, w których forma jest treścią. Ico i Shadow of the Colossus opierają się na ciszy, pustce i oszczędności. Remake Shadow of the Colossus z 2018 roku od Bluepoint Games odtworzył grę w nowej oprawie, trzymając się projektu oryginału. Taki kierunek, wierny projektowi, a nowoczesny technicznie, wydaje się najlepszym wzorem dla reszty listy.

Anulowanie remaku Prince of Persia: The Sands of Time w styczniu 2026 roku przypomina, że ponowne zbudowanie klasyka bywa trudniejsze niż jego wydanie w nowej rozdzielczości. Prosty remaster trafiłby do graczy prawdopodobnie znacznie szybciej niż projekt, który przez sześć lat zmieniał studia i terminy.